Son günlerde etkili yağışlarla birlikte, Batman ve çevresindeki barajlarda doluluk oranları ciddi seviyelere ulaştı. Bu durum, barajların güvenliği konusunda yeni tartışmaları da beraberinde getirdi. Devlet Su İşleri (DSİ) 10. Bölge Müdürlüğü ile Şırnak ve Batman Valilikleri, Ilısu Barajı için “maksimum seviyeyi aşabilir” uyarısı yaptı. Bu açıklama, kamuoyunda büyük bir yankı uyandırdı.
Batman Çevre Platformu Dönem Sözcüsü Hasan Argunağa, yapılan uyarının sıradan olmadığını belirtti. Argunağa, büyük barajların yüksek risk potansiyeli taşıdığına dikkat çekti. Açıklamasında, Ilısu Barajı’nın tek başına değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. Özellikle yukarı havzada yer alan Dicle Barajı, Kralkızı Barajı, Eğil Barajı, Devegeçidi Barajı, Batman Barajı ve Garzan Barajı ile birlikte bir sistem oluşturduğunu ifade etti.
Bu sistemde yaşanabilecek olağanüstü durumların zincirleme etki yaratabileceği konusunda uyarılarda bulundu. Örneğin, yukarı havzada meydana gelebilecek yapısal hasar ya da kontrolsüz su boşaltımının, aşağı havzayı etkileyebileceği kaydedildi.
Platformdan yapılan değerlendirmelerde, yetkililerin bu tür riskleri genellikle “düşük ihtimal” olarak nitelendirdiğine dikkat çekildi. Ancak, bu yaklaşımın eksik olduğu vurgulandı. Düşük ihtimalli fakat yüksek etkili risklerin, en tehlikeli senaryolar arasında yer aldığı ifade edildi.
Bu noktada, mühendislik hesaplarının yanı sıra ihtiyatlılık ilkesinin de göz önünde bulundurulması gerektiği belirtildi. İklim değişikliğinin etkileri, aşırı yağışlar ve ani kar erimeleri gibi durumlar mevcut hesaplamaların yetersiz kalmasına yol açabilir. Bu durum da barajlar arasında zincirleme riskleri artırabilir.
Yapılan açıklamalarda Türkiye genelinde birçok baraj için “maksimum seviyeye ulaşma” ve “kontrollü su bırakma” uyarılarının yapıldığına dikkat çekildi. Ancak, Ilısu Barajı için ilk kez “maksimum seviyeyi aşabilir” ifadesinin kullanılması, endişeleri artırdı. Bu durumun doğrudan bir taşkın uyarısı olarak değerlendirilmediği ifade edilse de, risk yönetimi kapsamında alınan tedbirlerin kamuoyuyla şeffaf bir şekilde paylaşılması gerektiği vurgulandı.
Batman’da çevrecilerin yaptığı bu uyarılar, barajların güvenliği ve çevresel etkileri konusunda kamuoyunun daha bilinçli olmasını sağlamak amacı taşıyor. Çevre Platformu, bu konudaki gelişmeleri yakından takip etmeye devam edeceğini açıkladı.