2026’nın ilk günlerinde yayımlanan haberler, yapay zekanın sağlık alanındaki fiilî etkisini daha görünür hale getirdi. Buna göre her gün 40 milyondan fazla kişi sağlıkla ilgili sorularını ChatGPT’ye yöneltiyor. Dünya genelinde 800 milyonu aşan kullanıcı tabanında, sağlıkla ilgili etkileşimlerin yarıdan fazlası semptom kontrolü ve semptomların daha iyi anlaşılmasına odaklanıyor.
Özellikle sağlık hizmetlerine erişimin sınırlı olduğu bölgelerde, genel amaçlı sohbet botları fiilen sağlıkla ilgili karar alma süreçlerinin bir parçası haline gelmiş durumda. Bu yaygın ve kendiliğinden gelişen kullanım, yapay zeka şirketlerinin sağlık alanına yönelik stratejilerini de dönüştürüyor. Genel amaçlı sohbet botlarından, regülasyonlara tabi, klinik risk barındıran ve doğrudan sağlık sistemlerine entegre edilen çözümlere doğru belirgin bir geçiş söz konusu.
Sağlık, artık yalnızca kullanıcı sorularının doğal bir uzantısı değil. Ayrı veri gereksinimleri, güvenlik protokolleri ve doğruluk standartları olan bağımsız bir dikey olarak ele alınıyor. Bu dönüşümün en net örneklerinden biri OpenAI cephesinde görülüyor. Şirket, ChatGPT Health ile sağlıkla ilgili kullanım senaryolarını ana platformdan ayrıştırarak daha kontrollü ve derinleştirilmiş bir yapı kurmayı hedefliyor.
Stratejinin altyapı ayağını ise OpenAI’ın sağlık verisi işleme ve analitiği alanında faaliyet gösteren Torch’u yaklaşık 100 milyon dolara satın alması oluşturuyor. Bu hamle, yapay zeka modellerinin klinik verilerle çalışabilmesi için gereken teknik kapasitenin şirket içinde konsolide edildiğine işaret ediyor.
Benzer bir yönelim Anthropic tarafında da görülüyor. OpenAI’ın adımından kısa süre sonra şirket, HIPAA uyumlu Claude Health sürümünü duyurarak doğrudan sağlık profesyonellerini ve kurumlarını hedefleyen bir strateji benimsedi. Regülasyon uyumu, veri gizliliği ve denetlenebilirlik, sağlık alanında faaliyet gösteren yapay zeka şirketleri için rekabetin temel unsurları haline geliyor. Derinleşme yalnızca ürün ve platform seviyesinde kalmıyor.
Yapay zeka, artık sadece bilgi veren değil; erken hastalık riskini öngören, tanı ve bakım süreçlerini destekleyen bir sağlık aracına dönüşüyor.
ABD ve Avrupa’daki düzenleyici kurumların bu sistemler için daha net çerçeveler oluşturmaya başlaması da yapay zekanın sağlıkta geçici bir trend değil, kalıcı bir altyapı bileşeni olarak konumlandığını teyit ediyor. Bu noktada Horizon 1000, sağlıkta yapay zeka derinleşmesini farklı bir eksende ele alıyor.
Gates Vakfı ve OpenAI tarafından başlatılan girişim, odağını yüksek gelirli pazarlardan ziyade sağlık hizmetlerine erişimin sınırlı olduğu düşük ve orta gelirli ülkelere çeviriyor. Ruanda’dan başlayarak Afrika’da hayata geçirilen Horizon1000, yapay zekayı bireysel bir dijital asistan ya da izole bir pilot proje olarak değil birinci basamak sağlık hizmetlerinin kalıcı altyapısına entegre edilen bir kapasite artırıcı olarak konumlandırıyor.
Bill Gates “Expanding access to health care through AI” başlıklı değerlendirmesinde nitelikli sağlık hizmetlerini herkes için erişilebilir kılmanın uzun süredir temel önceliklerinden biri olduğunu vurguluyor. Bu yaklaşım doğrultusunda Horizon 1000’in hedefi, 2028’e kadar 1.000 kliniğe ulaşarak yapay zekanın kamu sağlık sistemleri içinde yerel yönetişim ve sorumluluk çerçevesinde ölçeklenmesini sağlamak.
Genel tabloya bakıldığında, sağlık alanında faaliyet gösteren yapay zeka şirketlerinin çalışmaları dört ana eksende toplanıyor: bireyler için sağlık asistanları, sağlık profesyonelleri için klinik karar destek sistemleri, sağlık verisi altyapısı ve analitiği ile regülasyon uyumlu kurumsal çözümler.
Horizon1000 gibi girişimler ise bu çerçeveyi genişleterek yapay zekayı yalnızca ürün ve verimlilik odaklı bir teknoloji olmaktan çıkarıp erişim ve kapasite sorunlarını hedefleyen kamu yararı temelli bir modele doğru taşıyor. Bu nedenle sağlıkta yapay zeka artık “ne yapılabilir?” sorusunun ötesine geçmiş durumda.
Asıl belirleyici olan, bu teknolojinin kimler için çalıştığı, hangi boşluğu doldurduğu ve hangi sağlık sistemi içinde, hangi sorumluluklar çerçevesinde konumlandığı. Sağlık yapay zeka şirketlerinin derinleşmesi, aynı zamanda bu sorularla yüzleşme sürecini de hızlandırıyor.
Görsel Kaynak: ChatGPT