Türk Yapay Zekâ Ekosistemi ve Global Etki Raporu’ndan öne çıkanlar

Yapay Zeka Fabrikası, Endevaor ve Startups.Watch iş birliğinde hazırlanan Türk Yapay Zekâ Ekosistemi ve Global Etki Raporu açıklandı. Rapora göre; Türkiye’deki
1.188 aktif yapay zekâ girişiminin yaklaşık yüzde 70’i, 2020 ve sonrasında kuruldu. 2024–2025 döneminde 180 yapay
zekâ girişimi erken aşamada yatırım aldı. Bu rapor kapsamında gerçekleştirilen anket sonuçları
ise Türkiye’de kurumların yalnızca yüzde 6,25’inin yapay zekâ adaptasyonu için girişimlerle iş birliği yaptığını ortaya koymakta.

Rapora göre, güçlü Türk yapay zekâ diasporası, son bir yıl içinde iki yapay
zekâ unicorn’u çıkardı. Türkiye’de ise yapay zekâ uygulama stüdyoları B2C tarafında
dikkat çekici başarı hikayeleri üretmeye başladı. Türkiye merkezli yapay zekâ
uygulama stüdyoları, 5 yıldan kısa süre içinde kuruldukları halde 10
milyon dolar Aylık Tekrarlayan Gelir (MRR) seviyesini aşan
ve onlarca farklı yapay zekâ uygulamasını yönetebilen bir
ekosistem kurmasıyla öne çıkıyor. 

Bu mobil odaklanma, GenAI çözümlerine yansımıştır:
Türkiye’de GenAI ile çözüm sunan her 4 yapay zekâ
girişiminden biri mobil uygulama odaklı iken, Türk
diasporasında bu oran 10’da 1 seviyesinde kalmakta.

Kasım 2025 sonu itibarıyla, yapay zekâ sektöründe toplam
326 unicorn girişim bulunmaktaydı. Unicorn girişimlerin 221 adet ile yüzde 67’si Amerika kıtasında
konumlanmaka. Bu durum yapay zekâ ekosisteminin
ağırlıklı olarak Kuzey Amerika’da kümelendiğini ortaya
koyuyor.

Ayrıca 66 unicorn ile Asya ve 37 unicorn ile Avrupa
ise hızla büyüyen ve stratejik öneme sahip diğer başlıca
merkezler olarak öne çıkmaktadır.

Rapora göre; Insider’ın unicorn statüsüne ulaşmasıyla birlikte
Türkiye, yapay zekâ unicorn’ları ligine dahil olurken, Türk
kurucular tarafından yurt dışında hayata geçirilen diaspora
girişimleri arasında yer alan Periodic Labs ve Fal.ai,
yalnızca küresel unicorn listelerine girmekle kalmamış; aynı
zamanda en kısa sürede unicorn statüsüne ulaşan Türk
kuruculu girişimler arasında öne çıkarak dikkat çekmiştir.

Yüksek tutarlı yatırımlar

Raporda paylaşılan verilere göre, yapay zekâ girişimlerinin 2025 yılını, bir önceki yıla göre yüzde 50 daha fazla yatırım tutarı ile kapatması beklenmekte.
Ancak, yatırım işlem adedi olarak düşüş öngörülmektedir.
Bu trend, yatırımcıların pazar lideri olabilecek, daha olgun
ve daha yüksek potansiyelli girişimlere daha büyük ve
yüklü miktarlarda sermaye sağladığını göstermektedir.

Raporda paylaşılan verilere göre; 2020 yılında
kurulan unicorn’lar ortalama 4 yılda bu değere ulaştı.
2025 yılında ise bu süre, kuruluş aşamasında Unicorn olma
seviyesine kadar indi. Türk kuruculu Periodic Labs, bu
sene kuruluş aşamasında unicorn olan şirketlerden biri
olarak bu hızlanmış değerleme trendinin canlı bir örneğidir.

2025
yılında Türk diasporasının aldığı yatırımların medyan miktarı
2.4 milyon dolar seviyesinde. Bu tutar, Türkiye merkezli
girişimlerin medyanının 24 katı. Bu anlamda Türk yapay zeka
diasporasının kurduğu girişimlerin daha hızlı bir ölçeklenme
ve büyük sermaye çekme yeteneği dikkat çekiyor.

Rapora göre; 2024 başından bu yana Yapay Zekâ
Fabrikası gerçekleştirdiği 27 yapay zekâ yatırımı ile en aktif fon
konumundadır. Yapay Zekâ Fabrikası’nı, 25 yatırım ile
e2VC ve 11 yatırım ile TIBAS takip etmektedir.

Bu arada Türkiye’nin Doğu ve
Güneydoğu Avrupa’da ve tüm komşu ülkeleri arasında
yapay zekâ alanında Unicorn (Insider) çıkarabilen tek
ülke olduğu belirtiliyor. Burada unicorn olarak yakın zamanda Insider One adını alan Insider kastediliyor.

Orta Doğu ve Kuzey Afrika’yı kapsayan Geniş MENA bölgesi
perspektifinde ise Türkiye, unicorn sayısı açısından
dördüncü sırada yer alıyor. Bu perspektifte, 7 Unicorn ile İsrail ilk sırada, 3 Unicorn ile Suudi Arabistan ikinci sırada yer alırken, üçüncü sıraya 2 Unicorn ile Birleşik Arap Emirlikleri’nin yerleştiğini görüyoruz.

Türkiye’de yapay zekâ girişimlerinin hangi yapay zekâ
konuları ile ilgili çözüm ürettikleri incelendiğinde ilk sırada 188 girişim ile Computer Vision (yüzde 16), ikinci sırada 138 girişim ile GenAI
(yüzde 12) ve üçüncü sırada 110 girişim ile Conversational AI
(yüzde 9) yer almakta. 

Türk diasporası girişimlerinde ise birinci sırada 66 girişim ile GenAI
(yüzde 25), ikinci sırada 57 girişim ile Agentic AI (yüzde 21)
ve üçüncü sırada 25 girişim ile Computer Vision (yüzde 9) ve 25 girişim ile Predictive AI (yüzde 9) yer alıyor.. Yurt
dışındaki girişimlerin daha çok otomasyon, karar destek
sistemleri ve ileri düzey üretken yapay zekâ çözümlerine
yoğunlaştığını söylemek mümkün. 

Raporda, hem Türkiye’deki girişimlerin hem de Türk diasporasının
yaklaşık yüzde 75 ila yüzde 77’sinin yalnızca B2B çözümleri
geliştirmeye odaklandığı belirtiliyor. Buna karşılık, yalnızca B2C
çözümlere odaklanan girişimlerin oranı her iki grupta da yüzde 10’un altında kalıyor. 

Raporda paylaşılan verilere göre; kuruluşundan bu yana 30 girişime yatırım
yapan Yapay Zeka Fabrikası, toplamda 52 girişim ve 1 unicorn barındıran
güçlü bir portföye sahip. Bu girişimlerin, fonun desteğiyle
bugüne kadar toplamda 546 milyon doları yatırım almayı
başardığı belirtiliyor. Yapay Zeka Fabrikası’nın portföyündeki girişimlerin yüzde 24’ünün kadın
kurucu olduğu ifade ediliyor. Bu oran, Türkiye’deki genel ekosistem (yüzde 18)
ve Türk yapay zekâ diasporasındaki (yüzde 23) ortalamaların
biraz üzerinde.